ਲੁਧਿਆਣਾ: Lumpy Skin Disease : ਲੰਪੀ ਸਕਿਨ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ 25 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਪਸ਼ੂ ਮਾਲਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ।
ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਵੈਟਰਨਰੀ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਸਾਇੰਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਗਡਵਾਸੂ) ਦੇ ਕਲੀਨਿਕਾਂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ: ਐਸ.ਐਸ ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਉਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁੱਧ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਬਾਲਣ ਨਾਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਇਰਸ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਇਰਸ ਸਿਰਫ 55 ਡਿਗਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ 100 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਬਾਲ ਕੇ ਹੀ ਪੀਓ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਸ਼ੂ ਮਾਲਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਾ ਵੇਚਣ
ਡਾ: ਰੰਧਾਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੰਪੀ ਸਕਿਨ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਸਧਾਰਨ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਸ਼ੂ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿਸ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਮੱਗਰੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਦੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਬਿਮਾਰੀ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ
ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵੈਟਰਨਰੀ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ: ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਬਚਾਅ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ | ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੁਧਾਰੂ ਪਸ਼ੂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤਕ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ ਮੱਝ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ 20 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤਕ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੱਕਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
