ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਆਇਆ ਸਾਹਮਣੇ

ਡੇਰਾਬੱਸੀ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲਾਵਾਰਿਸ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਲੱਕੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਇਸੇ ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ‘ਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾ ‘ਚੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋ ਅੱਧ ਸੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਲਾਪ੍ਰਵਾਹੀ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ‘ਚ ਸਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿੰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿਖਾਵਾਂ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਇੱਕ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਤੀਜੀ ਚਿਤਾ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਚਿਤਾ ‘ਚ ਖੋਪੜੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੜ ਨਹੀਂ ਸਕੀ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਚਿਤਾ ਦੇ ਹੱਡੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ‘ਚ ਬਦਬੂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ 22 ਮਾਰਚ, 28 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰਰੈਲ ਨੂੰ ਸਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਲਾਵਾਰਿਸ ਸਨ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾ ਤਾਂ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੈਅ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਥੇ ਲਾਵਾਰਿਸ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ‘ਚ ਹੀ ਸੈਣੀ ਮਿਊਂਸੀਪਲ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ‘ਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਕਫ਼ਨ ਦੇਣ ਲਈ 4 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵੀ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਲੱਕੜਾਂ ਦੀ ਕੁਤਾਹੀ ਸਮੇਤ ਜਾਅਲਸਾਜੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਾਸ਼ਾਂ ਅੱਧ ਸੜੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਚਿਤਾ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲਾਵਾਰਿਸ ਲਾਸ਼ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪੁਲਿਸ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋਂ ਮਿ੍ਤਕ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਥੀਆਂ ਤਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।

ਈਓ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਥੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨਾ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਅੱਧ ਸੜੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨਾਂ੍ਹ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਲਾਵਾਰਿਸ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਚੌਕੀਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਰਵਨੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗੇ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਡੀਐੱਸਪੀ ਗੁਰਬਖ਼ਸੀਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਤਕ ਪੁਲਿਸ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ ਪਰ ਅਸਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣਾ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।