ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ : ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਪਿੰਡ ਹਾਲੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਤੀਆਂ (ਮੁਹੱਲਿਆਂ) ਜਾਂ ‘ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ’ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਨੋਟਿਸ ਲੈਂਦਿਆਂ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਪਿੰਡ ’ਚ ਕਈ-ਕਈ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਦਾ ਹੋਣਾ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸੱਚਮੁਚ ਇੱਕ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਸੀ ਏਕਤਾ ਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਸਦਾ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੇ।
ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ’ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਧਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਵਿਤਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਜਿਹੀ ਜਿਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ’ਚ ਮਿਲ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਾਡ਼ੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਛੇਤੀ ਹੀ ਲੋਡ਼ੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪਿੰਡ ਸਭਰਾ ’ਚ ਹਨ 12 ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੇ ਏਨੇ ਹੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ
ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਧੁੰਨਾ, ਸਭਰਾ : ਤਰਨਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਭਰਾ ਨੂੰ ਕੌਣ ਭੁਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੇ 12 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਹਨ ਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ’ਚ ਅਡ਼ਿੱਕਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਕਰਕੇ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਅਜਾਈਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਅਦਾ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬਿਨਾ ਮਤਲਬ ਦੀਆਂ ਉਗਰਾਹੀਆਂ ਦਾ ਖੂਹ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕੋ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਮੁਹੱਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਪਸ ’ਚ ਮਿਲਣਸਾਰਤਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਰਤਾ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਜਾਤੀ ਵਖਰੇਵਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਪੱਤੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵੱਖਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਜੇ ਹਰੇਕ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨੂੰ ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਗ੍ਰਾਂਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹੀ 24 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਣਗੇ।
ਪਿੰਡ ਸਭਰਾ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸਰਦੂਲ ਮੁਤਾਬਕ 12 ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟਾਂ ਹੇਠ ਅੱਠ ਤੋਂ ਨੌਂ ਏਕਡ਼ ਉਪਜਾਊ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਕਬਾ ਹੈ। ਲੀਡਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਘਾਟ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗ੍ਰਾਂਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
