ਐੱਸਏਐੱਸ ਨਗਰ: ‘ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ’ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਦਾ ‘ਫ਼ਤਿਹ ਬੁਰਜ’ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇਧਿਆਨੀ ਦੇ ਆਲਮ ’ਚ ਹੈ। ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਗੁਜ਼ਰ ਗਏ ਜੰਗੀ ਬੁਰਜ ਦੀਆਂ ਨਾਂ ਤਾਂ ਸੜਕ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਬਣ ਸਕੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਇਧਰ ਵੱਲ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਮੁਹਾਲੀ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 8 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 15 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਾਸਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬੱਸ ਸੇਵਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲਾ ਅਮਲੀ ਰੂਪ ’ਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 12 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਜਾਂ ਕੈਲ਼ੋਂ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ’ਚ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਨਵੀਂ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਹੋਈ ਤਾਂ ਆਸਾਂ ਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ ਕਿ ਹੁਣ ਪੁਆਧ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਥਾਨ ਟੂਰਿਸਟ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਸਕੇਗਾ ਪਰ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਮੁਹਾਲੀ ’ਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਬੋਰਡ
ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਫੇਜ਼ 8ਬੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਤਕ ‘ਫ਼ਤਿਹ ਬੁਰਜ’ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਦਸੇਰਾ ਬੋਰਡ ਤਕ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਾਹਰਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਤੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਸੌਖਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਰਸਤਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਡੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਮਹਾਨ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿਸਰੀ ਹੋਈ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਤਕ ਰਸਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ‘ਫ਼ਤਹਿ ਬੁਰਜ’ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਰਸਤਾ ਏਅਰਪੋਰਟ ਰੋਡ ਮੁਹਾਲੀ ਤੋਂ ਫੇਜ਼-8 ਬੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸੈਕਟਰ 91 ਸੜਕ ਵੱਲ ਪਿੰਡ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਤੇ ਫ਼ਤਿਹ ਬੁਰਜ ਦੇ ਬਿਲਕੁੱਲ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ਼ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੜਕ ’ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਸੁੰਨ-ਮਸਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕ ਸੈਕਟਰ 91 ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਕਰੀਬ ਤਿੰੰਨ ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਪੂਰਾ ਡਾਰਕ ਜ਼ੋਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਲਾਈਟਿੰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲਾਂਡਰਾਂ-ਬਨੂੜ ਸੜਕ ‘ਕੌਮੀ ਸ਼ਾਹ ਰਾਹ 205-ਏ’ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਪਿੰਡ ਕੈਲ਼ੋਂ ਦੇ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਤੋਂ 2 ਕਿੱਲੋਮੀਟਰ ਸਾਹਮਣੇ ਪੈਦਲ ਜਾ ਕੇ ਫ਼ਤਿਹ ਬੁਰਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਾਲ 2011 ’ਚ ਬਣਾਈ ਸੀ ਯਾਦਗਾਰ
ਸਾਲ 2007 ’ਚ ਸੱਤਾ ’ਚ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਫ਼ਤਹਿ ਬੁਰਜ’ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਪਾਰੀ ਦੇ ਚੌਥੇ ਵਰ੍ਹੇ ’ਚ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। 20 ਏਕੜ ’ਚ ਬਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਿੱਖ ਦੇਣ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਮਾਡਲ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ 11 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ ਤੇ 30 ਨਵੰਬਰ 2011 ਨੂੰ ਤੱਤਕਾਲੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਉਦਘਾਟਨ ਕਰ ਕੇ ਲੋਕ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੁੱਲ 35 ਕਰੋੜ 40 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ ਬੁਰਜ ਦੀ ਉੱਚਾਈ 328 ਫੁੱਟ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ‘ਕੁਤੁਬ ਮਿਨਾਰ’ ਤੋਂ ਵੀ ਊਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਜੰਗੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪੰਜਾਬ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਾਹਰਲੇ ਰਾਜਾਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਵੀ ਕਰਦੀ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਦਾ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਕੀਤਾ ਨਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ।
ਇਹ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ
ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਬਾਬਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਬਾਬਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ 12 ਮਈ 1710 ਨੂੰ ਮੁਗਲਾਂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ’ਚ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਮੁਗ.ਲਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਯਾਦਗਾਰ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਮੁਗਲਾਂ ’ਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
