ਕਪੂਰਥਲਾ: ਤਰਬੂਜ-ਕੈਂਟਲ ਦੀ ਫਸਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਬੀਜ ਤੇ ਹੋਰ ਖਰਚੇ ਵੱਧ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਤਰਬੂਜ ਅਤੇ ਖਰਬੂਜਾ ਉਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਾਗਤ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਤਰਬੂਜ ‘ਚ ਘੱਟ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਤਰਬੂਜ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਜਦੇ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ-ਜਨਵਰੀ ‘ਚ ਬੀਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਬੀਜ ਖਰੀਦਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਮਤ 12 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤਕ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਦਿਲਬਾਗ, ਜਗਜੀਤ, ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਲਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਦਿ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਬੀਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਵਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜੇਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਤਰਬੂਜ ਦੀ ਫਸਲ ਇੱਥੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਫਲ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੇ ਸਬਜ਼ੀ ਉਤਪਾਦਕ ਆਪਣਾ ਮਾਲ ਦੂਜੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤਾ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਤਰਬੂਜ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਕੇ ਮੁਨਾਫਾ ਠੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰੋਨਾ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਅਸਰ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ‘ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੇ ਤਰਬੂਜ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਖੱਦਰ ਖੇਤਰ ‘ਚ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੀ ਤਰਬੂਜ, ਤਰਬੂਜ ਦੀ ਫਸਲ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਖੱਦਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਘੇ ਖਰਬੂਜੇ, ਤਰਬੂਜ, ਖੀਰੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਈ।
